William Shakespeare
Hamlet
Akt IV, scena 3


Oryginał
Stanisław Barańczak
Józef Paszkowski
Jerzy S. Sito
Maciej Słomczyński
Władysław Tarnawski


Oryginał
KING CLAUDIUS 
Now, Hamlet, where's Polonius?

HAMLET 
At supper.

KING CLAUDIUS 
At supper! where?

HAMLET 
Not where he eats, but where he is eaten: a certain
convocation of politic worms are e'en at him. Your
worm is your only emperor for diet: we fat all
creatures else to fat us, and we fat ourselves for
maggots: your fat king and your lean beggar is but
variable service, two dishes, but to one table:
that's the end.

KING CLAUDIUS 
Alas, alas!

HAMLET 
A man may fish with the worm that hath eat of a
king, and cat of the fish that hath fed of that worm.

KING CLAUDIUS 
What dost you mean by this?

HAMLET 
Nothing but to show you how a king may go a
progress through the guts of a beggar.

KING CLAUDIUS 
Where is Polonius?

HAMLET 
In heaven; send hither to see: if your messenger
find him not there, seek him i' the other place
yourself. But indeed, if you find him not within
this month, you shall nose him as you go up the
stairs into the lobby.

KING CLAUDIUS 
Go seek him there.

To some Attendants

HAMLET 
He will stay till ye come.

Stanisław Barańczak
KRÓL
	Pytam cię, Hamlecie:
Gdzie jest Poloniusz?

HAMLET
Na kolacji.

KRÓL
Na kolacji? Gdzie?

HAMLET
Tam, gdzie nie on je, ale jego jedzą. Właśnie w tej chwili rzuca się na niego 
zgromadzenie rozpolitykowanych robaków. W hierarchii trawienia robak to najwyższy 
potentat. Tuczymy wszelkie stworzenia na pokarm dla nas, a tym pokarmem sami siebie 
tuczymy na pokarm dla robactwa. Tłusty król i chudy żebrak to po prostu dwie 
odmiany tej samej potrawy - dwa dania, ale na jeden stół. Na tym się wszystko kończy.

KRÓL
Niestety, niestety!

HAMLET
I może się zdarzyć, że człowiek łowi ryby na robaki, które pasły się ciałem 
króla - a potem je rybę, która takiego robaka połknęła.

KRÓL
Co chcesz przez to powiedzieć?

HAMLET
Nic, chcę tylko udowodnić, że król może odbyć triumfalną procesję przez kiszki żebraka.

KRÓL
Gdzie jest Poloniusz?

HAMLET
W niebie. Poślij tam kogoś, niechaj się przekona. A jeśli wysłannik go nie znjadzie, 
poszukaj sam - wiesz, w tym innym miejscu. Jeśli miesiąc minie i nic z tego, 
wtedy kierujcie się własnym nosem - on was doprowadzi nieomylnie w pobliże 
schodów wiodących na galerię.

KRÓL
Idźcie go tam poszukać.

HAMLET
Zaczeka na was, nie ma obawy.

Józef Paszkowski
KRÓL
Hamlecie, gdzie Poloniusz?

HAMLET 
Na kolacji.

KRÓL
Na kolacji? Gdzie?

HAMLET 
Nie tam, gdzie on je, ale tam, gdzie jego jedzą. Zebrał się właśnie koło niego 
kongres politycznych robaków. W gastronomii nie ma, panie, większego potentanta jak robak.
Tuczymy wszelkie istoty dla karmienia siebie, siebie zaś tuczymy dla robaków. 
Tłusty król i chudy pachołek są to tylko różne potrawy, dwa dania na jeden stół, i basta.

KRÓL
Niestety!

HAMLET 
Rybak może wsadzić na wędę robaka, który jego królewską mość pożywał, 
i spożyć rybę, która tego robaka zjadła.

KRÓL
Co przez to rozumiesz?

HAMLET 
Nic; to tylko pokazuje, jakim sposobem król może odbyć podróż 
przez wnętrzności charłaka.

KRÓL
Gdzie Poloniusz?

HAMLET
W niebie. Każ go tam szukać; a jeżeli go posłowie twoi tam nie znajdą, 
poszukaj go sam w innym miejscu. To pewna jednak, 
że jeżeli fo nie znajdziecie w tym miesiącu, 
poczujecie go w następnym na schodach prowadzących do galerii.

KRÓL
do kilku osób z orszaku
Idźcie go tam poszukać.

HAMLET
Będzie czekał, aż przyjdziecie.


Jerzy S. Sito
KRÓL
Gdzie jest Poloniusz, Hamlecie?

HAMLET
Na kolacji.

KRÓL
Na kolacji? Gdzie na kolacji?

HAMLET
Nie tam, gdzie sam je, lecz gdzie jego jedzą. Pewien polityczny kongres robactwa zabrał się
do niego. Taki robak to wielki potentat w dziedzinie naszego żywienia! Tuczymy różne 
stworzenia, żeby utuczyć siebie, a siebie - tuczymy dla niego... Tłusty król i chudy żebrak 
to tylko dwa różne dania; dwa dania - lecz stół jeden. Taki jest koniec.

KRÓL
Niestety, niestety!

HAMLET
Ktoś może łowić ryby na robaka, który jadł króla... 
i jeść następnie rybę, która jadła robaka...

KRÓL
Co chcesz przez to powiedzieć?

HAMLET
Nic. Chciałem tylko pokazać, jaką drogą król przejść może przez kiszki żebraka.

KRÓL
Gdzie jest Poloniusz?

HAMLET
W niebie. Wyślij tam kogoś, niech sprawdzi. Jeśli go twój posłaniec nie znajdzie, sam go 
poszukaj - w tym... innym przybytku! Ale, mówiąc poważnie, jeśli go nie znajdziecie w 
przeciągu miesiąca, zwęszycie go wchodząc po schodach na galerię.

KRÓL
Idźcie go tam poszukać.

HAMLET
Po co się spieszyć?
On na was zaczeka!


Maciej Słomczyński
KRÓL
Powiedz, Hamlecie, gdzie jest Polonius?

HAMLET
Na wieczerzy.

KRÓL
Na wieczerzy? Gdzie?

HAMLET
Nie tam, gdzie je, ale tam, gdzie jego jedzą. Pewne zgromadzenie rozpolitykowanych robaków 
rzuciło się na niego. Robak jest jedynym cesarzem pożywienia. 
Tuczymy wszelkie inne stworzenia, aby tuczyć się nimi, a siebie tuczymy dla robaków: 
tłusty król i wychudły żebrak są jedynie urozmaiceniem potraw, 
dwa dania, lecz na jeden stół: oto kres.

KRÓL
Niestety, niestety!

HAMLET
Człowiek może łowić rybę na robaka, który jadł króla, i zjeść tę rybę, 
która pożarła owego robaka.

KRÓL
Cóż chcesz przez to powiedzieć?

HAMLET
Nic, chcę ci jedynie ukazać, jak król może przejść w tryumfie przez wnętrzności żebraka.

KRÓL
Gdzie jest Polonius?

HAMLET
W niebiosach; poślij tam, żeby się o tym przekonać; 
a jeśli wysłannik twój nie odnajdzie go, sam poszukaj w owym innym miejscu. 
Lecz, prawdę mówiąc, jeśli nie odnajdziesz go w tym miesiącu, 
zwęszysz go, idąc w górę po schodach ku krużgankom.

KRÓL
(Do kilku Dworzan)
Idźcie i odszukajcie go tam.

HAMLET
Zaczeka, póki nie nadejdziecie.

Władysław Tarnawski

KRÓL
No, Hamlecie, gdzie jest Poloniusz?

HAMLET
Na wieczerzy.

KRÓL
Na wieczerzy? Gdzie?

HAMLET
Nie tam, gdzie sam je, lecz gdzie jego jedzą. Właśnie zabiera się do niego zgromadzenie 
biegłych w polityce robaków. Nasz kochany robak ma cesarskie podniebienie. My tuczymy 
wszystkie inne stworzenia dla siebie i tuczymy siebie dla czerwia. Spasiony król i wychudły 
żebrak to tylko dwie potrawy, dwa dania na tym samym stole.

KRÓL
Niestety, niestety!

HAMLET
Człowiek może łapać ryby na robaka, który pasł się królewskim ciałem, 
i jeść rybę, która połknęła tego robaka.

KRÓL
Co przez to rozumiesz?

HAMLET
Nic, chcę wam tylko pokazać, jak to król może odbyć tryumfalną podróż przez kiszki robaka.

KRÓL
Gdzie jest Poloniusz?

HAMLET
W niebie. Poślijcie po kogoś, żeby sprawdził, a jeśli go wasz posłaniec nie znajdzie, 
szukajcie go sami w tamtym drugim miejscu. Ale, słowo daję, jeśli go nie znajdziecie 
do miesiąca, wywęszycie go na schodach prowadzących do krużganku.

KRÓL
Idźcie go tam poszukać!

HAMLET
Zaczeka na was.

{zgromadzenie biegłych w polityce robaków: 
a certainconvocation of politic worms are e'en at him - 
aluzja do Poloniusza jako męża stanu; 
u Tretiaka: "konwokacyjny sejm politycznych robaków zebrał się przy nim". 
Źródła porównania szukać należy u Montaigne'a, Eseje II 12: 
"Nie potrzeba wieloryba, słonia ani krokodyla, ani innych bestii, z których jedna wystarczy, 
by położyć kres życiu wielu ludzi. Maleńkie wszy starczą, by zmusić Sullę do porzucenia 
dyktatury. Serce i ciało wielkiego triumfującego cesarza - oto śniadanie dla małego robaka". 
Echo tych zdań słyszy się również w scenie grabarzy (V 1), gdzie mowa o trupie 
Aleksandra Wielkiego.

Szukajcie go sami w tamtym drugim miejscu: 
seek him i' the other place yourself - 
Hamlet ma na myśli piekło, do którego Klaudiusz winien pójść po śmierci. 
[chyba nawet dziecko to wie - przyp. Mysia]}

(109-133)

Hamlet - index strona główna Mysi